Quế là loại gia vị nổi tiếng với tuổi đời hàng nghìn năm. Nó xứng đáng là một siêu thực phẩm và cần được nhân rộng, phát triển. Trong y học, vỏ cây quế được dùng trong các bài thuốc, thức ăn để phòng và hỗ trợ điều trị cảm lạnh, chướng bụng đầy hơi, buồn nôn, tiêu chảy và đau bụng kinh. Nó cũng cải thiện tuần hoàn máu, hâm nóng cơ thể, tiếp thêm năng lượng và sức sống để con người dễ dàng bắt đầu ngày mới đầy hứng khởi.

Nguồn gốc, chất lượng vỏ cây quế

Vỏ cây quế - Vị thuốc đa dụng trong y học 1

Quế xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới trong đó có Việt Nam. Hàng năm, nước ta xuất khẩu hàng trăm tấn vỏ cây quế và hàng chục tấn tinh dầu. Nhờ hàng loạt lợi ích cho sức khỏe, sắc đẹp và cuộc sống hàng ngày, loài cây này đã được trồng diện rộng ở những vùng quế lớn gồm Văn Yên (Yên Bái), Thường Xuân, (Thanh Hóa), Quỳ Châu, (Nghệ An) và Trà My (Quảng Nam).

Chất lượng vỏ cây quế và tinh dầu phụ thuộc vào một số yếu tố:

– Tuổi cây khi thu hoạch: Quế bắt đầu được thu hoạch cây khi đủ 5-7 năm tuổi. Tuy nhiên, trên 15 năm mới là quế tốt và trên 30 năm là quế rất tốt.

– Vị trí vỏ trên cây: Vị trí vỏ cây cũng quyết định chất lượng, dược tính của vỏ khô và tinh dầu. Đoạn vỏ cách mặt đất 20cm đến 1,2m được gọi là quế Hạ căn (kém Thượng châu), vỏ ở những cành to gọi là quế Thượng biểu, vỏ cành nhỏ được gọi là quế chi. Vỏ thân ở vị trí 1,2m đến cành đầu tiên là tốt nhất. Phần vỏ hướng đông là quế rất tốt.

Vỏ cây quế - Vị thuốc đa dụng trong y học 2

– Độ dày của vỏ: Vỏ cây quế có nhiều loại với độ dày khác nhau. Loại tốt nhất dày từ 6-10mm, có 2 lớp dầu màu nâu đen, dày trên 2mm, gọi là lưỡng chỉ phân du.

Vị thuốc đa dụng trong y học

Vỏ cây quế trong Y học cổ truyền

Không chỉ được dùng làm gia vị, vỏ cây quế còn là vị thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền. Quế có tính đại nhiệt, vị cay ngọt, hơi độc, vào 2 kinh can và thận. Vị thuốc này có công dụng bổ hỏa, hồi dương, ấm thận, tỳ, tán hàn, hoạt huyết. Do đó, nó có thể phòng và hỗ trợ điều trị thũng, kinh bế do hàn, giải biểu tán hàn, hóa khí, trị đại tiện lỏng, tiểu tiện không thông, kinh giản, chân tay co quắp, lưng gối đau, tê.

Đặc biệt, mỗi bộ phận trên cây quế có dược tính và công dụng khác nhau. Ví dụ như quế chi có tính ấm, vị cay hơi ngọt, không độc. Nó có thể thông kinh mạch, ấm cơ thể, trừ độc, tán hàn, hỗ trợ chữa trị nhức đầu, cảm gió đổ mồ hôi, đau nhức các khớp xương, gân cơ. Quế chi hợp với cam thảo, táo tàu sắc uống giúp bổ ngũ tạng, tăng cường sức đề kháng, giảm mỡ. Quế chi hợp với cam thảo, thược dược sắc uống giúp đánh tan khí độc, gió độc, bồi bổ tân dịch. Quế chi hợp với cam thảo, rễ thược dược, táo tàu, khương sinh sắc uống hỗ trợ chữa trị nóng đổ mồ hôi, nhức đầu, sợ gió…

Vỏ cây quế trong Y học hiện đại

Vỏ cây quế - Vị thuốc đa dụng trong y học 3

Vỏ cây quế có vị ngọt, cay và mùi thơm nồng ấm đặc trưng. Đây là nguồn cung cấp các vitamin và khoáng chất như: vitamin A, niacin, axit pantothenic, pyridoxine, canxi, kali, mangan, sắt, kẽm và ma giê. Nó còn chứa một lượng lớn chất xơ và chất chống oxy hoá rất tốt cho cơ thể.

Các nghiên cứu của Y học hiện đại đã chứng minh quế có nhiều công dụng cho sức khỏe như:

Kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn: Các nhà khoa học Mỹ thuộc trường Đại học Kansas State khẳng định, vỏ cây quế có tác dụng tiêu diệt khuẩn E.coli. Các nghiên cứu ban đầu trong phòng thí nghiệm và nghiên cứu thực nghiệm trên cơ thể động vật cho thấy quế có thể chống lại vi trùng và chống nấm hiệu quả. Bột quế trộn vào thực phẩm giúp kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn gây hại, giảm tốc độ ôi thiu của sản phẩm. Do đó, nó có thể được sử dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm như một chất bảo quản tự nhiên, không độc hại.

Giảm cholesterol xấu: Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng chỉ cần thêm nửa thìa bột quế vào trà, cà phê hoặc món ăn hàng ngày sẽ giúp hạ thấp cholesterol xấu và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Vỏ cây quế - Vị thuốc đa dụng trong y học 4

Kiểm soát hàm lượng đường trong máu: Một trong những nghiên cứu đầu tiên về đề tài này được công bố năm 2003 trên nhật báo y học “Daibetes Care”. Nghiên cứu này có sự tham gia của 60 người mắc bệnh tiểu đường dạng tuýp 2. Những người tham gia nghiên cứu được cho uống 1,3g vỏ cây quế dạng viên nén (tương đương 1/4 thìa cà phê). Kết quả cho thấy nồng độ đường trong máu được kiểm soát ở mức khá ổn định. Đây là công dụng đặc biệt có ý nghĩa đối với những người bị bệnh tiểu đường.

Giảm viêm: Không chỉ kháng khuẩn, kháng nấm, một thìa bột vỏ cây quế nho nhỏ còn giúp giảm viêm. Qua đó, giảm đau, giảm sưng tấy và ngăn chặn các bệnh như viêm đau xương khớp. Cho 1/2 thìa cà phê quế và 1 thìa cà phê mật ong vào cốc nước ấm. Uống vào buổi sáng, liên tục trong một tuần có thể cắt cơn đau khớp hiệu quả.

Hỗ trợ tiêu hóa: Các hợp chất tự nhiên trong quế giúp giảm chứng khó tiêu, đầy hơi và buồn nôn. Lượng lớn chất xơ còn bảo vệ hệ tiêu hóa và trợ giúp cho những người mắc hội chứng ruột kích thích.

Trị mụn trứng cá: Tinh dầu trong vỏ cây quế là hợp chất cực mạnh để chống lại mụn trứng cá. Khả năng kháng khuẩn, chống nấm, chống viêm giúp  nốt mụn nhanh lành, ngăn ngừa mụn lan rộng, ngăn hình thành nhân mụn mới và làm sáng da.

Vỏ cây quế - Vị thuốc đa dụng trong y học 7

Làm ấm cơ thể: Thêm quế vào thức ăn, đồ uống có thể làm ấm cơ thể, khu phong, trừ hàn để cơ thể khỏe mạnh. Dùng quế thường xuyên cũng giúp bạn tăng tỉnh táo, tập trung và tăng cường trí nhớ cũng như khả năng nhận thức của não bộ.

Hỗ trợ chống ung thư: Các nhà khoa học Mỹ thuộc US Department of Agriculture, bang Maryland đã công bố công trình nghiên cứu cho thấy, vỏ cây quế Tâm Thành có thể giảm thiểu sự lây lan của các tế bào ung thư. Đặc biệt, nó có thể giảm nguy cơ ung thư ruột kết.

Giúp cai thuốc lá: Có thể bạn sẽ bất ngờ nhưng bất cứ khi nào thèm thuốc lá, hãy lấy một mảnh quế chi nhỏ và nhai trực tiếp để giảm cơn thèm thuốc. Bạn cũng có thể dùng bột quế để pha trà, đun nước quế, làm bánh quế… để thưởng thức.

Lưu ý khi dùng vỏ cây quế

Vỏ cây quế rất tốt cho sức khỏe nhưng phụ nữ có thai và những người có tính nhiệt không nên dùng vị thuốc này. Trong khi dùng quế bạn phải kiêng hành hoặc dùng hành thì kiêng quế.